Voor cijferberoepen
Accountants, belastingadviseurs en bedrijfsrevisoren zijn onderworpen entiteiten onder de antiwitwaswet. Uw kantoor draagt daardoor dezelfde preventieve verplichtingen als een bank, op uw eigen schaal. Het Instituut van de Belastingadviseurs en de Accountants controleert of u ze nakomt. Wij zetten dat dossier met u op en staan u bij tijdens een controle.
Valt uw kantoor onder de antiwitwaswet?
Ja, wanneer uw beroep in artikel 5, § 1, van de wet van 18 september 2017 staat. Die opsomming is limitatief. Nummer 23° noemt de bedrijfsrevisoren. Nummer 24° noemt de gecertificeerde accountants en de gecertificeerde belastingadviseurs. Nummer 25° noemt de accountants en de fiscale accountants, en nummer 25°/1 de niet-gereglementeerde belastingadviseurs.
De categorie waarin u valt bepaalt twee dingen. Zij bepaalt wie toezicht op u houdt, en zij bepaalt hoe hoog de administratieve geldboete kan oplopen. Artikel 85, § 1, wijst het Instituut van de Belastingadviseurs en de Accountants aan voor de gecertificeerde accountants en de belastingadviseurs. Voor de bedrijfsrevisoren is dat het College van Toezicht op de Bedrijfsrevisoren. De AML toezichtautoriteit verschilt dus per beroep.
Artikel 132, § 2, legt voor de entiteiten van 23° tot 33° een plafond van 1 250 000 euro op. Leverde de inbreuk winst op of vermeed zij verlies, dan mag dat maximum worden verhoogd tot het dubbele van dat bedrag. Artikel 132, § 1, laat toe de geldboete ook op te leggen aan de verantwoordelijke leden van het wettelijk bestuursorgaan, van het directiecomité of van de effectieve leiding.
Wat moet uw kantoor intern geregeld hebben?
De wet vraagt vier stukken, en zij vraagt ze schriftelijk. Artikel 16 verplicht u tot een algemene risicobeoordeling. Die houdt rekening met uw cliënten, met uw diensten, met de betrokken landen en met uw leveringskanalen. Artikel 7 laat toe die maatregelen gedifferentieerd uit te voeren, naargelang het risico dat u zelf vaststelt.
Artikel 8 vraagt gedragslijnen, procedures en internecontrolemaatregelen die evenredig zijn met de aard en de omvang van uw kantoor. Een lid van het hoger leidinggevend personeel keurt ze goed. Artikel 9, § 1, vraagt één verantwoordelijke op het hoogste niveau. Artikel 9, § 2, vraagt daarnaast één of meer personen die de atypische verrichtingen analyseren en de meldingen doen.
Artikel 10 vraagt een onafhankelijk kanaal waarlangs uw medewerkers vertrouwelijk en anoniem een inbreuk kunnen melden. Artikel 11 vraagt permanente opleidingsprogramma’s voor het betrokken personeel. Wij bouwen die stukken met u op in een AML inhouse begeleiding, en wij geven de opleiding aan uw medewerkers.
Wanneer meldt u aan de witwascel, en wanneer niet?
Artikel 47 verplicht u te melden zodra u weet, vermoedt of redelijke gronden hebt om te vermoeden dat geldmiddelen, verrichtingen of feiten verband houden met witwassen of terrorismefinanciering. U moet het onderliggende misdrijf daarbij niet zelf vaststellen. De melding gaat naar de Cel voor financiële informatieverwerking.
Artikel 53 legt de grens. Het sluit de meldingsplicht uit voor informatie die u van een cliënt krijgt bij het bepalen van diens rechtspositie, of bij de verdediging of de vertegenwoordiging in of in verband met een rechtsgeding. Die uitzondering valt weg zodra u zelf aan het witwassen deelneemt, advies voor witwasdoeleinden verstrekt, of weet dat de cliënt daarvoor advies wenst.
Artikel 55 verbiedt u om aan de cliënt of aan een derde te zeggen dat u informatie hebt verstrekt of dat een analyse loopt. Dat verbod geldt ook voor uw medewerkers. Een cliënt ontraden om aan een illegale activiteit deel te nemen, geldt niet als zo’n mededeling. Wat er met de verrichting zelf gebeurt, staat op onze pagina over de antiwitwaswetgeving.
Waarop kijkt een controle van uw dossier?
Op het cliëntenonderzoek, en op wat u ervan bewaarde. Artikel 21 verplicht u tot identificatie en identiteitsverificatie van elke cliënt met wie u een zakelijke relatie aangaat. Voor een occasionele cliënt geldt die plicht vanaf 10 000 euro, en vanaf 1 000 euro bij overschrijvingen en geldovermakingen.
Artikel 23 vraagt daarnaast de identificatie van de uiteindelijke begunstigde, met redelijke maatregelen om zijn identiteit te verifiëren. Artikel 4, 27°, geeft een belang van meer dan vijfentwintig procent van de stemrechten, de aandelen of het kapitaal aan als indicatie. Artikel 74/1 verplicht u elk verschil te melden tussen het UBO-register en uw eigen dossier. Uw identiteit als melder wordt nooit aan de betrokken onderneming meegedeeld.
Artikel 33, § 1, verbiedt u de relatie aan te gaan of de verrichting uit te voeren wanneer u het onderzoek niet kunt voltooien, en verplicht u een bestaande relatie te beëindigen. Artikel 35 legt een doorlopende waakzaamheid op tijdens de zakelijke relatie. Artikel 60 verplicht u de stukken tien jaar te bewaren, en artikel 62, § 1, om ze daarna te wissen. Een AML audit toetst dat dossier voordat uw toezichthouder het doet.
Wat verandert er op 10 juli 2027?
Verordening (EU) 2024/1624 van 31 mei 2024 is van toepassing met ingang van 10 juli 2027. Zij werkt rechtstreeks en hoeft niet in Belgisch recht te worden omgezet. Richtlijn (EU) 2024/1640 moet tegen diezelfde datum omgezet zijn en trekt Richtlijn (EU) 2015/849 dan in.
Uw vrijstelling blijft overeind. Artikel 70, lid 2, van die verordening behoudt de vrijstelling van de meldingsplicht voor auditors, externe accountants en belastingadviseurs, voor informatie die zij krijgen bij het bepalen van de rechtspositie of bij de verdediging in een rechtsgeding. Artikel 70, lid 1, laat de lidstaten toe de melding via een zelfregulerend orgaan te laten verlopen.
Eén drempel verschuift. Artikel 80 van die verordening voert een Uniebrede limiet van 10 000 euro in voor contante betalingen voor goederen of diensten, waarbij een lidstaat met een lagere limiet die mag behouden. België houdt vandaag het verbod van artikel 67, § 2, op elke betaling of schenking in contanten boven 3 000 euro. Onze pagina over compliance en antiwitwas volgt die overgang.
Veelgestelde vragen
Valt een boekhouder onder de antiwitwaswet?
Dat hangt af van de titel waarin hij is ingeschreven. Artikel 5, § 1, 24° en 25°, van de wet van 18 september 2017 onderwerpt de gecertificeerde accountants en belastingadviseurs, en de accountants en fiscale accountants. Nummer 25°/1 onderwerpt ook de niet-gereglementeerde belastingadviseurs. De opsomming van artikel 5 is limitatief. Staat uw titel er niet in, dan gelden de verplichtingen van Boek II van die wet niet voor u.
Wie controleert of een accountantskantoor de antiwitwaswet naleeft?
Het Instituut van de Belastingadviseurs en de Accountants. Artikel 85, § 1, van de wet van 18 september 2017 wijst die toezichtautoriteit aan voor de gecertificeerde accountants en de belastingadviseurs. Voor de bedrijfsrevisoren is dat het College van Toezicht op de Bedrijfsrevisoren. Artikel 132, § 2, laat voor deze categorieën een administratieve geldboete van maximaal 1 250 000 euro toe.
Moet een accountantskantoor een verantwoordelijke voor de meldingen aanwijzen?
Een rechtspersoon doet twee aanstellingen. Artikel 9, § 1, van de wet van 18 september 2017 vraagt één verantwoordelijke op het hoogste niveau, binnen het wettelijk bestuursorgaan of de effectieve leiding. Artikel 9, § 2, vraagt daarnaast één of meer personen die de atypische verrichtingen analyseren en de meldingen aan de Cel voor financiële informatieverwerking doen. Artikel 45 legt bij zo’n analyse een schriftelijk verslag op onder de verantwoordelijkheid van die tweede persoon.
Hoe lang bewaart een accountant zijn cliëntendossier?
Tien jaar. Artikel 60 van de wet van 18 september 2017 verplicht tot bewaring van de identificatiegegevens en de bewijsstukken gedurende tien jaar vanaf het einde van de zakelijke relatie of vanaf de occasionele verrichting. Dezelfde termijn geldt voor de stukken en de registratiegegevens van de verrichtingen, gerekend vanaf de uitvoering. Artikel 62, § 1, verplicht u de persoonsgegevens te wissen zodra die termijn verstrijkt.