Naar de inhoud

Btw-carrouselfraude: wanneer u de btw van uw leverancier moet betalen

Fraude, Ondernemingsstrafrecht

betonnen silo's en stalen constructie van een fabriek onder een bewolkte hemel

Het Europees Openbaar Ministerie meldde op 22 september 2026 een nieuwe aanhouding in “Escape Room”, een btw-carrouselfraude in de handel in elektronica met een geschatte schade van 47 miljoen euro niet-betaalde btw in België. Voor zulke bedragen kijkt de administratie ook naar de onderneming die ergens in de keten haar factuur betaalde. Artikel 51bis, § 4, van het btw-wetboek maakt haar hoofdelijk gehouden zodra zij moest weten wat er verder gebeurde.

Wanneer maakt btw-carrouselfraude u gehouden tot de btw van een ander?

Artikel 205 van richtlijn 2006/112/EG van de Raad van 28 november 2006 laat de lidstaten toe te bepalen dat een andere persoon dan de schuldenaar hoofdelijk verplicht is de btw te voldoen. België deed dat in artikel 51bis, § 4, van de wet van 3 juli 1969 tot invoering van het btw-wetboek:

Elke belastingplichtige is hoofdelijk gehouden de belasting te voldoen met de persoon die er krachtens artikel 51, §§ 1 en 2, schuldenaar van is, als hij op het tijdstip waarop hij een handeling heeft verricht, wist of moest weten dat de betaling van de belasting, in de ketting van de handelingen, niet werd gedaan of zal worden gedaan met de bedoeling de belasting te ontduiken.

De bepaling kijkt naar de hele ketting. Uw leverancier kan zijn btw correct afdragen terwijl twee schakels verder een vennootschap met de belasting verdwijnt, en uw aansprakelijkheid hangt af van wat u bij uw eigen handeling wist of moest weten.

Wat besliste het Hof van Justitie op 12 december 2024?

De rechtbank van eerste aanleg Oost-Vlaanderen, afdeling Gent, vroeg het Hof van Justitie of die bepaling een aansprakelijkheid zonder fout invoert. In zaak C-331/23 antwoordde het Hof op 12 december 2024 dat dit niet het geval is, omdat de aansprakelijkheid alleen ontstaat wanneer de belastingplichtige wist of had moeten weten dat hij aan btw-fraude deelnam. Het evenredigheidsbeginsel vereist wel dat het vermoeden weerlegbaar blijft, zodat tegenbewijs niet uiterst moeilijk is. Ongunstig is dat de aangesproken onderneming het volledige btw-bedrag alleen kan moeten betalen, ongeacht haar aandeel in de fraude, en dat de rechter dat bedrag niet mag verdelen. Wie betaalt, kan zich op grond van de burgerrechtelijke regels nadien tot de eigenlijke schuldenaar wenden.

Welk bewijs weerlegt het vermoeden?

De belastingplichtige moet kunnen aantonen dat hij alles heeft gedaan wat redelijkerwijs van hem kan worden verlangd om ervoor te zorgen dat zijn handelingen geen onderdeel uitmaken van het systeem van valse facturen. Wie dat doet, mag op de rechtsgeldigheid van zijn verrichtingen vertrouwen zonder hoofdelijk te worden aangesproken voor de belasting van een ander (arrest van 20 mei 2021, zaak C-4/20).

Die zorgvuldigheid bakende het Hof af in de gevoegde zaken C-80/11 en C-142/11 van 21 juni 2012. De belastingdienst moet op basis van objectieve gegevens aantonen dat de belastingplichtige wist of had moeten weten dat zijn handeling deel uitmaakte van fraude verder in de keten. Hij mag de aftrek niet weigeren omdat de belastingplichtige de hoedanigheid, de voorraad en de aangiften van zijn leverancier niet nakeek, zolang aan de materiële en formele voorwaarden is voldaan en er geen aanwijzingen van onregelmatigheden of fraude waren. Zonder aanwijzing rust op u dus geen algemene onderzoeksplicht, en zodra er een opduikt wordt verwacht dat u ze natrekt.

Hoeveel kan de rekening oplopen?

Artikel 70, § 1, van het btw-wetboek straft iedere overtreding van de verplichting de belasting te voldoen met een geldboete gelijk aan het dubbel van de ontdoken of niet tijdig betaalde belasting, individueel verschuldigd door ieder die krachtens onder meer artikel 51bis tot voldoening gehouden is. Artikel 70, § 2, voorziet daarnaast in een geldboete van het dubbel van de op de handeling verschuldigde belasting, met een minimum van 50 euro, wanneer de factuur onjuiste vermeldingen bevat over de partijen, de goederen of de prijs, tenzij de overtredingen louter toevallig zijn.

Het aftrekrecht van de eigenlijke schuldenaar brengt geen verlichting: het Hof oordeelde in dezelfde zaak dat fiscale neutraliteit zich niet verzet tegen een hoofdelijke verplichting waarbij daarmee geen rekening wordt gehouden.

Komt er daarnaast nog een strafzaak?

Die mogelijkheid blijft open, ook nadat de administratieve geldboete is opgelegd. Het Hof besliste in dezelfde zaak dat artikel 50 van het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie toelaat dat strafrechtelijke en administratieve sancties van strafrechtelijke aard uit verschillende procedures samenlopen voor feiten van dezelfde aard in opeenvolgende belastingjaren. De strafrechtelijke verdediging van de onderneming loopt naast de fiscale betwisting.

Wat doet de onderneming nu?

Het dossier dat het vermoeden weerlegt, bouwt u op bij de transactie en niet tijdens de controle. Leg per nieuwe leverancier en afnemer vast welke controles u uitvoerde, wanneer, en wat de tegenpartij antwoordde. Loopt er al een controle, dan brengt de administratie eerst de inbreuken ter kennis en vaardigt zij daarna een dwangbevel uit; in zaak C-331/23 kwam de betwisting voor de rechtbank van eerste aanleg. Meer over de strafrechtelijke kant staat op onze pagina over fiscale fraude in uw onderneming.

Wij staan ondernemingen bij die hoofdelijk aansprakelijk worden gesteld voor de btw van een leverancier of een afnemer, van de betwisting van het dwangbevel tot de verdediging in het strafdossier dat daarnaast loopt. Wenst u meer informatie of een afspraak? Contacteer ons vrijblijvend via ons contactformulier.

Neem contact op

Leg ons uw dossier voor.

Laat uw gegevens achter. U hoort binnen een werkdag van ons.

Of bel 09/334.94.70

Everest Fraud CTA (nl)
Everest (anti)fraud