Overname van een onderneming
U overweegt een onderneming over te nemen, of uw eigen onderneming is het doelwit van een overnamebod. Naast de klassieke fiscale en financiële aandachtspunten verdient het strafrechtelijk risico van de doelvennootschap een eigen onderzoek. Wij zetten uiteen wat een strafrechtelijke due diligence blootlegt en hoe wij die opdracht aanpakken.
Welke strafrechtelijke risico’s mist een klassieke due diligence?
Bijna elke wettelijke verplichting in een ondernemingscontext draagt een strafbepaling. Het vennootschapsrecht, het fiscaal recht en het sociaal recht bestraffen talrijke inbreuken niet alleen administratief, maar ook strafrechtelijk, met geldboeten, verbeurdverklaring en gevangenisstraf. Niet alleen de bedrijfsleiders van de doelvennootschap riskeren daarvoor verantwoording af te leggen voor de correctionele rechtbank: de vennootschap zelf loopt dat risico evenzeer.
Bij de beoordeling of de vennootschap moet worden bestraft, weegt de rechter mee in welke mate zij vooraf werk maakte van strafrechtelijke risicobeheersing. Een onderneming die haar risico’s helder in kaart heeft gebracht en de beheersing ervan heeft toegewezen aan specifieke diensten of personen, onder meer via een delegatie van bevoegdheden, kan daarbij op meer clementie rekenen, zeker bij onopzettelijke misdrijven zoals een arbeidsongeval.
Voor een overname is dat onderzoek dubbel relevant. Witwassen, misbruik van vennootschapsgoederen, valsheid in geschriften en ernstige fiscale fraude worden alle bestraft met een straf van niveau 3 of hoger, met voor witwassen een bijkomende geldboete die kan oplopen tot 2.000.000 euro. Ging een eerdere fase van de doelvennootschap failliet, dan telt ernstige fiscale fraude bovendien in elk geval als een kennelijk grove fout die de toenmalige bestuurder persoonlijk blootstelt aan het tekort.
Ook oplichting en misbruik van vertrouwen komen in zo’n onderzoek regelmatig aan het licht, telkens bestraft met een straf van niveau 3. Het onderzoek gaat dan ook verder dan de balans: het toetst of de bestuurders van de doelvennootschap hun taken zonder belangenvermenging hebben uitgeoefend, en of eerdere transacties met verbonden partijen op marktconforme voorwaarden gebeurden.
Hoe pakt Everest (anti)fraud een strafrechtelijke due diligence aan?
Onze specialisten begeleiden ondernemingen die hun strafrechtelijke risico’s bij een overname in kaart willen brengen en kanaliseren. Wij bieden de strafrechtelijke due diligence aan als afzonderlijke opdracht, of geïntegreerd in een bredere due-diligence-oefening naast de klassieke fiscale, sociale en commerciële aandachtspunten.
Blijkt uit ons onderzoek dat de doelvennootschap onvoldoende preventief risicobeheer voert, dan werken wij samen met u een delegatie van bevoegdheden uit voor de periode na de overname. Zo’n delegatie beschermt de overnemende bestuurder alleen als de gedelegeerde over de vereiste bekwaamheid, het gezag en de middelen beschikt, en enkel voor verplichtingen die de wet niet persoonlijk aan een bepaalde bestuurder oplegt. Bedrijfsleiders vinden op onze pagina bedrijfsleiders en ondernemingen de andere acht opdrachten die wij voor hen uitvoeren, waaronder de audit strafrechtelijke verantwoordelijkheid en de delegatie van bevoegdheden.
Wenst u ook de antiwitwasverplichtingen van de doelvennootschap te laten toetsen, dan sluit onze aml audit daar naadloos op aan, net als onze anti-fraud audit van de interne controle. Zo krijgt u vóór de closing een volledig beeld van het strafrechtelijk risico dat u overneemt.
Veelgestelde vragen
Wat brengt een strafrechtelijke due diligence in kaart bij een overname?
Deze due diligence brengt de strafrechtelijke risico’s van de doelvennootschap in kaart, naast de klassieke fiscale, sociale en commerciële aandachtspunten van een overname. Het onderzoek kijkt naar mogelijke inbreuken op het vennootschapsrecht, het fiscaal recht en het sociaal recht, en naar specifieke misdrijven zoals witwassen, misbruik van vennootschapsgoederen en valsheid in geschriften. U ontvangt de bevindingen als een afzonderlijk rapport of als onderdeel van een bredere due-diligence-opdracht.
Telt intern risicobeheer mee bij de beoordeling van een vennootschap?
Ja, de strafrechter houdt bij de beoordeling van een vennootschap rekening met de mate waarin zij vooraf werk maakte van strafrechtelijke risicobeheersing. Een onderneming die haar risico’s helder in kaart bracht en de beheersing ervan toewees aan specifieke diensten of personen, kan daarbij op meer clementie rekenen. Dat geldt in het bijzonder bij onopzettelijke misdrijven, zoals een arbeidsongeval.
Beschermt een delegatie van bevoegdheden tegen risico’s van vóór de overname?
Niet automatisch. Een delegatie van bevoegdheden werkt alleen wanneer de gedelegeerde over de vereiste bekwaamheid, het gezag en de middelen beschikt, en enkel wanneer de wetgever die overdracht toelaat, al was het maar impliciet. Voor verplichtingen die de wet persoonlijk aan een bepaalde bestuurder oplegt, verdwijnt de verantwoordelijkheid niet, ook niet na een overname.