Daders van fraude

Een opsporingsonderzoek staat onder leiding van de procureur des Konings, een gerechtelijk onderzoek onder leiding van de onderzoeksrechter. Dat verschil bepaalt bij wie u inzage vraagt, bij wie u een bijkomende onderzoekshandeling vraagt en bij wie u de opheffing van een beslag vraagt. Beide onderzoeken zijn geheim. Wie beroepshalve aan het onderzoek moet meewerken, is tot geheimhouding verplicht.

De vennootschap en haar bestuurders staan niet automatisch aan dezelfde kant. Sinds 1 september 2026 staat de strafrechtelijke verantwoordelijkheid van de rechtspersoon in artikel 18 van het nieuwe Strafwetboek. Zij sluit de verantwoordelijkheid van wie dezelfde feiten pleegde of eraan deelnam niet uit. Loopt de vervolging wegens dezelfde of samenhangende feiten tegen de vennootschap en tegen haar vertegenwoordiger, dan wijst de bevoegde rechtbank een lasthebber ad hoc aan. Wij schreven daar eerder over in De onderneming voor de strafrechter.

Het Wetboek van strafvordering zelf is niet vervangen. De tekst van 17 november 1808 blijft gelden. Het nieuwe Strafwetboek van 29 februari 2024 trad wel in werking op 1 september 2026, en het hernummerde de misdrijven. Een nota uit 2025 over hetzelfde fraudedossier draagt dus nog de oude nummering. Vraag daarom altijd naar de kwalificatie die het parket vandaag hanteert.

Lees de uitnodiging tot verhoor eerst zin voor zin. Staan de rechten van artikel 47bis, paragraaf 2, Sv. erin, dan gaat de wet ervan uit dat u al met een advocaat overlegde. Staan zij er niet in, dan kan de meerderjarige verdachte het verhoor eenmaal laten uitstellen om die rechten alsnog uit te oefenen. Kijk ook na in welke hoedanigheid de politie u oproept.

Wie niet als verdachte wordt verhoord, krijgt de kortere lijst van artikel 47bis, paragraaf 1, Sv., zonder recht op bijstand van een advocaat. Blijkt tijdens het gesprek dat er toch feiten ten laste kunnen worden gelegd, dan volgen alsnog de rechten van paragraaf 2. Voor een medewerker die als getuige wordt opgeroepen, is dat een reëel scenario. Spreek vooraf af wie er op dat ogenblik gebeld wordt.

Inzage in het strafdossier komt niet vanzelf. Tijdens een opsporingsonderzoek vraagt de rechtstreeks belanghebbende de inzage aan de procureur des Konings, die binnen vier maanden beslist. Tijdens een gerechtelijk onderzoek gaat het verzoekschrift naar de onderzoeksrechter, die uiterlijk één maand na de opname in het register beslist. Tegen een weigering door de onderzoeksrechter staat beroep open bij de kamer van inbeschuldigingstelling binnen acht dagen. Plan uw verdediging rond die termijnen.

Een beslag op een bankrekening werkt zodra de bank de schriftelijke kennisgeving krijgt. De opheffing vraagt u aan de onderzoeksrechter op grond van artikel 61quater Sv., of aan de procureur des Konings op grond van artikel 28sexies Sv. In beide gevallen moet de beslissing er uiterlijk vijftien dagen na de inschrijving van het verzoekschrift zijn.

Sleep een discussie over onregelmatigheden niet mee naar de zitting ten gronde. Voor de onregelmatigheden van artikel 131, paragraaf 1, Sv. is het hoger beroep van de inverdenkinggestelde alleen ontvankelijk als hij het middel bij schriftelijke conclusie voor de raadkamer opwierp. Onderzocht de kamer van inbeschuldigingstelling de regelmatigheid van de rechtspleging, dan kunnen dezelfde onregelmatigheden niet meer voor de feitenrechter worden opgeworpen.

Denk ook vroeg na over een afloop buiten de zitting. De minnelijke schikking van artikel 216bis Sv. en de voorafgaande erkenning van schuld van artikel 216 Sv. hebben elk een eigen drempel. De rechter toetst beide. Wij beschreven die tweede weg in I plead guilty.

Neen. Artikel 47bis, paragraaf 2, Sv. geeft wie als verdachte wordt verhoord recht op vertrouwelijk overleg met een advocaat vooraf. Datzelfde artikel geeft recht op bijstand tijdens het verhoor zelf. Dat recht geldt zodra de feiten een misdrijf betreffen waarvoor een vrijheidsstraf kan worden opgelegd. In fraudedossiers is die drempel in de regel gehaald. Een veroordeling mag niet worden gegrond op verklaringen die in strijd met dat recht zijn afgelegd.

Een vrijheidsbeneming buiten heterdaad duurt ten hoogste achtenveertig uur. Alleen de procureur des Konings neemt die beslissing, of de onderzoeksrechter wanneer de zaak bij hem aanhangig is. Wie van zijn vrijheid is benomen, krijgt vertrouwelijk overleg met een advocaat binnen twee uur na het contact met de permanentiedienst. Dat overleg duurt dertig minuten. Vindt het niet binnen die twee uur plaats, dan kan het verhoor niet beginnen zonder de effectieve bijstand van de advocaat.

Ja. Een rechtspersoon is strafrechtelijk verantwoordelijk voor misdrijven die een intrinsiek verband hebben met zijn voorwerp of met zijn belangen. Hetzelfde geldt voor misdrijven die voor zijn rekening zijn gepleegd. Dat staat sinds 1 september 2026 in artikel 18 van het nieuwe Strafwetboek. Die verantwoordelijkheid sluit die van wie dezelfde feiten pleegde of eraan deelnam niet uit. Loopt de vervolging tegen beide, dan wijst de bevoegde rechtbank een lasthebber ad hoc aan.

De opheffing vraagt u aan de onderzoeksrechter op grond van artikel 61quater Sv., of aan de procureur des Konings op grond van artikel 28sexies Sv. In beide gevallen moet de beslissing er uiterlijk vijftien dagen na de inschrijving van het verzoekschrift zijn. Een beslag op een bankrekening werkt zodra de bank de schriftelijke kennisgeving krijgt.

Voor de onregelmatigheden van artikel 131, paragraaf 1, Sv. is het hoger beroep van de inverdenkinggestelde alleen ontvankelijk als hij het middel bij schriftelijke conclusie voor de raadkamer opwierp. Onderzocht de kamer van inbeschuldigingstelling de regelmatigheid van de rechtspleging, dan kunnen dezelfde onregelmatigheden niet meer voor de feitenrechter worden opgeworpen. Sleep een discussie over onregelmatigheden niet mee naar de zitting ten gronde.

Een minnelijke schikking blijft mogelijk zolang er geen eindvonnis of eindarrest in strafzaken is gewezen, ook nadat de onderzoeksrechter met een onderzoek is gelast. Er gelden twee grenzen. Voor een natuurlijke persoon mag het feit niet van die aard lijken te zijn dat een hoofdstraf van meer dan twee jaar gevangenisstraf volgt. Ook een zwaardere straf sluit de schikking uit. Voor een rechtspersoon geldt sinds 1 september 2026 een geldboete van meer dan 360.000 euro als bovengrens. De schade aan een ander moet vooraf geheel vergoed zijn.

De voorafgaande erkenning van schuld staat in artikel 216 Sv. Alleen het openbaar ministerie stelt ze voor, ambtshalve of op verzoek van de verdachte, de inverdenkinggestelde, de beklaagde of hun advocaat. Sinds 1 september 2026 mogen de feiten niet van die aard lijken te zijn dat een straf van niveau 4 of zwaarder volgt. De rechter bekrachtigt de overeenkomst pas na een proportionaliteitstoets, en tegen die beslissing staat geen rechtsmiddel open.